New Star Multimedia Corp

Ngày 7/7, một nhóm các nhà khoa học quốc tế thông báo rằng, đợt nắng nóng chết người đốt cháy vùng Tây Bắc Thái Bình Dương vào cuối tháng 6 "hầu như không thể xảy ra" nếu con người không gây ra sự thay đổi khí hậu.

Ngày 7
7, một nhóm các nhà khoa học quốc tế thông báo rằng, đợt nắng nóng chết người đốt cháy vùng Tây Bắc Thái Bình Dương vào cuối tháng 6 "hầu như không thể xảy ra" nếu con người không gây ra sự thay đổi khí hậu.

Nhiệt độ Tây Bắc Thái Bình Dương tăng vọt do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu khiến đợt nắng nóng chết người xảy ra ở Tây Bắc Hoa Kỳ và Tây Canada vào cuối tháng 6 có khả năng cao hơn ít nhất 150 lần (Ảnh: NASA)

Trên thực tế, vào ngày 29/6  Portland, Ore có nhiệt độ rất khắc nghiệt, đạt mức rất cao 47 ° C (tương đương 116 ° F). Trong khi Seattle cũng tăng lên 42 ° C (tương đương 108 ° F). Đây được xem là một mức vực ngưỡng tính toán của các nhà phân tích so với dự kiến ban đầu.  Theo đó, Geert Jan van Oldenborgh, nhà khoa học khí hậu thuộc Viện Khí tượng Hoàng gia Hà Lan ở De Bilt cho biết: “Đây là một sự kiện phi thường. Tôi không biết diễn tả hay dùng từ ngữ như thế nào cho đúng để nói về nó ”.

Theo các quan chức địa phương, sức nóng đã trở nên trầm trọng gây ra các đám cháy rừng mà một ngày sau đó đã quét qua vùng Fraser Canyon của British Columbia, thiêu rụi 90% ngôi làng. Đợt nắng nóng cuối tháng 6 đã giết chết vài trăm người, trong khi miền Tây Hoa Kỳ và Tây Nam Canada đã phải chuẩn bị cho một đợt nhiệt độ tăng vọt khác.

 

Nhóm nghiên cứu nhận thấy, biến đổi khí hậu do phát thải khí nhà kính đã khiến đợt nắng nóng trong khu vực có nguy cơ xảy ra cao hơn ít nhất 150 lần. Khi lượng khí thải và nhiệt độ toàn cầu tiếp tục tăng, những hiện tượng nắng nóng khắc nghiệt như vậy có thể xảy ra trong khu vực với tần suất 5 đến 10 năm một lần vào cuối thế kỷ này.  

Nhiệt độ quan sát được cho đến nay nằm ngoài kỷ lục lịch sử, phá vỡ kỷ lục đó lên tới 5 độ C ở nhiều nơi. Các quan sát cũng cao hơn vài độ so với giới hạn nhiệt độ trên được dự đoán bởi hầu hết các mô phỏng khí hậu cho các đợt nắng nóng, thậm chí có tính đến hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Ngày 29/6, đợt nắng nóng Tây Bắc Thái Bình Dương đã đạt đến đỉnh điểm, lập kỷ lục nhiệt độ mới ở Portland, Seattle và Vancouver, và kỷ lục nhiệt độ mới trên toàn quốc cho Canada ở Lytton, British Columbia. Bản đồ này cho thấy nhiệt độ của không khí cách mặt đất khoảng 2 mét so với nhiệt độ trung bình năm 2014–2020 cho cùng ngày đó. Ở một số nơi, nhiệt độ cao hơn 20 độ C.

 

Nhiệt độ ngày 29/6/2021 so với nhiệt độ trung bình cùng ngày năm 2014–2020 (Ảnh: Nasa)

Ra mắt chỉ khoảng một tuần sau khi đợt nắng nóng tan vỡ, nghiên cứu mới là nỗ lực phân bố khí hậu theo thời gian thực mới nhất của các nhà khoa học liên kết với mạng Phân bổ thời tiết thế giới. Van Oldenborgh và nhà khoa học khí hậu Friederike Otto của Đại học Oxford đã thành lập nhóm vào năm 2014 để tiến hành phân tích nhanh các hiện tượng cực đoan như đợt nắng nóng ở Siberia năm 2020.

Trong nghiên cứu hiện tại, 27 nhà nghiên cứu tập trung vào cách nhiệt độ quan sát được từ ngày 27/6 - 29/6 so với nhiệt độ tối đa hàng năm trong 50 năm qua ở các địa điểm trên khắp Tây Bắc Hoa Kỳ và Tây Nam Canada. Sau đó, nhóm nghiên cứu đã sử dụng 21 mô phỏng khí hậu khác nhau về nhiệt độ để phân tích cường độ của một đợt nắng nóng như vậy trong khu vực có và không có ảnh hưởng của sự nóng lên của khí nhà kính. Vào ngày 29/6, Lytton, một ngôi làng nhỏ ở British Columbia, đã lập kỷ lục nhiệt độ mọi thời đại của Canada là 49,6 ° C (tương đương 121,3 ° F). 

Trái đất đã ấm lên khoảng 1,2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Các nhà nghiên cứu xác định rằng, sự nóng lên đó đã làm tăng cường độ của đợt nóng thêm khoảng 2 độ C. Một khi sự nóng lên toàn cầu tăng lên 2 độ C, các đợt nắng nóng trong tương lai có thể trở nên dữ dội hơn nữa. Các nhà nghiên cứu nhận thấy những đợt nhiệt đó có thể nóng hơn 1,3 độ C nữa.

Lý do là trong khi biến đổi khí hậu đã làm tăng nhiệt độ và những gì đã xảy ra vẫn là một sự kiện rất hiếm gặp, không may mắn đối với khu vực này. Các nhà nghiên cứu nói rằng, nhiệt độ quan sát được rất khác xa so với biểu đồ. Trong điều kiện khí hậu hiện tại, các mô phỏng cho thấy một đợt nắng nóng như vậy có thể xảy ra 1.000 năm một lần, nhưng những sự kiện này sẽ trở nên phổ biến hơn trong tương lai khi khí hậu thay đổi.

 

Vào cuối tháng 6/2021, hơn 40 vụ cháy rừng đã thiêu rụi khắp British Columbia của Canada, trầm trọng hơn do khô hạn cực độ và nắng nóng gay gắt. Một đám cháy đã thiêu rụi 90% thị trấn Lytton, nơi đã lập kỷ lục nhiệt độ mới cho cả nước một ngày trước đó. Đám cháy cũng tạo ra một đám khói lớn tạo ra một cơn bão gọi là đám mây pyrocumulonimbus (Ảnh: NASA)

Một khả năng khác là do, sự mô phỏng khí hậu có thể không nắm bắt chính xác những gì thực sự xảy ra trong các đợt nắng nóng khắc nghiệt. Otto nói: “Khoa học khí hậu đã hơi tự mãn” về việc mô phỏng sóng nhiệt. Từ mô phỏng đó đã cho rằng, nhiệt độ sóng nhiệt sẽ tăng tuyến tính cùng với nhiệt độ toàn cầu tăng. Nhưng giờ đây, hệ thống khí hậu của Trái đất có thể đã bước vào một trạng thái mới, trong đó các yếu tố khí hậu khác chẳng hạn như đất khô hơn hoặc những thay đổi đối với sự lưu thông dòng phản lực, đang trở nên ngày càng trầm trọng gây áp lực tăng sức nóng theo những cách khó dự đoán hơn, ít tuyến tính hơn.

Nghiên cứu mới không tìm cách xác định khả năng nào trong số những khả năng này là đúng, mặc dù nhóm nghiên cứu có kế hoạch giải quyết câu hỏi này trong vài tháng tới. Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học đã lưu ý rằng các mô hình khí hậu hiện tại không có khả năng nắm bắt được những gì thực sự đang diễn ra.  

Sự nóng lên không cân xứng của vùng Bắc Cực làm thay đổi độ dốc nhiệt độ cao trong khí quyển, có thể dẫn đến một luồng phản lực mạnh hơn. Đó là lý do có thể được lý giải cho sự kiện Tây Bắc Thái Bình Dương vào cuối tháng 6 vừa qua. Đợt nắng nóng gần đây không chỉ là một thảm họa lớn mà còn đặt ra những câu hỏi khoa học lớn về những nghiên cứu đánh giá “là không thể xảy ra vào năm ngoái” thông qua mô phỏng nhiệt độ. Từ đó, làm dấy lên hồi chuông cảnh tỉnh ý thức tầm quan trọng của vấn đề nhiệt độ và tìm ra các phương pháp giảm thiểu thiệt hại do nắng nóng gây ra.

Nguồn: Science news